Gemeente Tilburg

Opdracht: Vervanging rioolgemaal
Professional: Jeroen Willems

Gemaal draait op volle kracht

Rioolgemaal aan de Swaardvenstraat opgeknapt: 1,3 mln euro.

door Bas Markensteijn
TILBURG - De stank is niet te harden, maar de medewerkers die bezig zijn aan het rioolgemaal aan de Swaardvenstraat (Kraaiven) ruiken het al niet meer. Het gemaal, dat dateert van 1965, is de afgelopen maanden vrijwel compleet vernieuwd. Ongeveer de helft van al het afvalwater van Tilburg komt er doorheen. De renovatiekosten bedragen 1,3 miljoen euro.
"Dit is het grootste, gemeentelijke gemaal van Tilburg en een van de grootste, gemeentelijke vijzelgemalen in Nederland", zegt Jeroen Willems, projectleider bij de gemeente Tilburg. In een rioleringsstelsel treden door het afvalwater chemische en bacteriologische aantastingen op, waardoor de onderdelen slijten. De gemeente is vanaf april bezig geweest de vier vijzels te vervangen. "Alleen het beton en de buitenmuren bleven staan. We zijn nog een paar weken bezig met de afwerking, maar het gemaal werkt weer op volle kracht", zegt uitvoerder Walter Kwakernaak.
"Rioolbuizen zijn aangelegd onder vrij verval. Dat wil zeggen dat ze geleidelijk aan dieper komen te liggen. In dit vlakke land hebben we gemalen nodig om het water weer omhoog te halen. In een bergachtig landschap is dat allemaal natuurlijk veel makkelijker", aldus projectleider Willems.
Het gebouwtje aan de Swaardvenstraat bestaat uit een vijzelruimte en een bedieningsruimte. "Het gemaal werkt volautomatisch. De computer berekent, aan de hand van de hoeveelheid water die er binnenkomt, hoeveel vijzels er ingezet moeten worden en hoe hard die moeten draaien", zegt Willems.
Willems en Kwakernaak rekenen desgevraagd uit het hoofd uit hoeveel afvalwater het gemaal kan verwerken. "De grote vijzels pompen tot 75.000 kuub per uur op. Ik denk dat het gemaal bij maximaal gebruik meer dan 18.000 kuub per uur omhoog kan pompen", zegt Kwakernaak. Willems voegt eraan toe dat hij een top heeft meegemaakt van 16.000 kuub afvalwater per uur. "Die situatie doet zich voor als het extreem veel geregend heeft. Bij oudere afvoersituaties komt dat ook in het riool terecht. Met het veranderende weerpatroon dat we zien, moet daar ernstig rekening mee gehouden worden", aldus Willems.
Uitvoerder Kwakernaak zegt dat tegenwoordig eerder pompgemalen gebruikt worden dan vijzelgemalen. "Maar bij deze hoeveelheden rioolwater kost dat erg veel energie." Uiteindelijk gaat al het rioolwater van Tilburg naar het rioolzuiveringsbedrijf even verderop aan de Vloeiveldweg. De zuivering valt niet onder de verantwoording van de gemeente, maar onder die van waterschap De Dommel.

Bron: Brabants Dagblad, 20 augustus 2007